Στο Παλαιό κτίριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Μυτιλήνης ξετυλίγεται η ιστορία της Λέσβου από την Τελική Νεολιθική περίοδο ως την ύστερη Ρωμαιοκρατία. Χτίστηκε το 1912 από την οικογένεια Βουρνάζου σε ρυθμό εκλεκτικιστικό και αποτελείται από δύο ορόφους και ισόγειο.
Στον πρώτο όροφο του αρχοντικού φιλοξενούνται εκθέματα της Τελικής Νεολιθικής εποχής (κεραμική, εργαλεία και κοσμήματα από το σπήλαιο Αγ. Βαρθολομαίου) καθώς και της εποχής του Χαλκού (εργαλεία και δείγματα κεραμικής, κοροπλαστικής, μεταλλοτεχνίας από την προϊστορική Λέσβο και ειδικότερα από τον προϊστορικό οικισμό της Θερμής). Στο δεύτερο όροφο φιλοξενούνται, με χρονολογική σειρά, αντικείμενα του 10ου αι. π.χ. ως τον 4ο αι. μ.Χ (δείγματα λεσβιακής κοροπλαστικής, κεραμικής, μεταλλοτεχνίας και υαλουργίας, ταφικά σύνολα, αναθήματα από αποθέτες ιερών, συλλογή λυχναριών και ειδωλίων, χρυσά κοσμήματα και νομίσματα). Στις δύο αίθουσες του υποστατικού εκτίθενται αρχιτεκτονικά μέλη ναών (όπως τα μοναδικά αιολικά κιονόκρανα από τους ναούς της Κλοπεδής), ιεροί νόμοι, γλυπτά καθώς και αναθηματικές επιγραφές που χρονολογούνται από την Αρχαϊκή ως τη Ρωμαϊκή Εποχή. Τέλος στην αυλή τοποθετήθηκαν τα βαριά γλυπτά και τα αρχιτεκτονικά μέλη σημαντικών κτιρίων ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων της Μυτιλήνης (ενεπίγραφες και ανάγλυφες στήλες, γλυπτά, βάθρα, βωμοί και αρχιτεκτονικά μέλη).
Σε μικρή απόσταση από το Παλαιό κτίριο του Αρχαιολογικού Μουσείου στην περιοχή Κιόσκι βρίσκεται το νέο κτίριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Μυτιλήνης. Η ανέγερση του νέου κτιρίου ολοκληρώθηκε το 1995 ενώ το Μάρτιο του 1999 εγκαινιάστηκε η μόνιμη έκθεση με τίτλο "Η Λέσβος από την Ελληνιστική στη Ρωμαϊκή Εποχή" η οποία επικεντρώνεται σε μία από τις σημαντικότερες περιόδους ανάπτυξης της αρχαίας Λέσβου, δηλαδή από τον 4ο αι. π.Χ. έως τον 3ο αι. μ.Χ. Το σκεπτικό της έκθεσης είναι να προσεγγίσει ο επισκέπτης την καθημερινή πολιτική, οικονομική, κοινωνική και θρησκευτική ζωή του νησιού κατά τη συγκεκριμένη εποχή. δείτε περισσότερα
Τους εκθεσιακούς χώρους, οι οποίοι στεγάζονται σε δύο ορόφους, αποτελούν έξι αίθουσες με τη μόνιμη έκθεση και δύο αίθουσες για περιοδικές εκθέσεις. Ο τρόπος με τον οποίο είναι διαρθρωμένοι οι χώροι οδήγησε στον σχεδιασμό της μόνιμης έκθεσης σε τρεις ενότητες.
Στις τρεις αίθουσες του πρώτου ισόγειου ορόφου εκτίθενται ψηφιδωτά δάπεδα, τοιχογραφίες και κινητά ευρήματα από ρωμαϊκές επαύλεις, που η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε στο λόφο της Αγίας Κυριακής στη Μυτιλήνη, ενώ στους τρεις συνεχόμενους χώρους του δεύτερου ισόγειου ορόφου τοποθετήθηκαν γλυπτά (ανάγλυφα, πορτραίτα και ολόγλυφα). Στις αίθουσες της περιοδικής έκθεσης, φιλοξενούνται εκθέματα που αναφέρονται σε ρωμαϊκά συμπόσια.
Εκθέματα έκθεσης ανά θεματική ενότητα:
1) Ρωμαϊκές επαύλεις: α)Ψηφιδωτά δάπεδα από την "οικία του Μενάνδρου" (ΑΙΘ. Ι), β)Ψηφιδωτά δάπεδα, τοιχογραφίες και κινητά ευρήματα από την "οικία του Τήλεφου" (ΑΙΘ. ΙΙ), γ)Ψηφιδωτά δάπεδα και κινητά ευρήματα από την "οικία του Ευρίπου" (ΑΙΘ. VI). 2) Γλυπτά: α)Επιτύμβια (νεκρόδειπνα, Θράκας ιππέας) και αναθηματικά ανάγλυφα (Διόσκουροι, Κυβέλη) (ΑΙΘ. ΙΙΙ), β)Αγαλμάτια θεών και πορτραίτα (ΑΙΘ. IV), γ)Αγάλματα θεών και επιφανών πολιτών (ΑΙΘ. V). 3) Εκθέματα με σημείο αναφοράς τα ρωμαϊκά συμπόσια (ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ).
Το Μουσείο Θεοφίλου ανεγέρθηκε το έτος 1964 σε ένα προάστειο της Μυτιλήνης, τη Βαρειά, εκεί όπου γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά του χρόνια ο λαϊκός αυτοδίδακτος ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ (1867-1934), με έξοδα του Μυτιληνιού, φημισμένου καλλιτεχνικού εκδότη στο Παρίσι, Στρατή Ελευθεριάδη (TERIADE).
Το 1965 ο TERIADE το δώρησε στο Δήμο της Μυτιλήνης μαζί με 86 πίνακες του Θεόφιλου, από την ιδιωτική του συλλογή, και από τότε λειτουργεί ως Δημοτικό Μουσείο. Το κτίριο είναι κτισμένο με μυτιληνιά πέτρα σε χρώμα ροδί σκοτωμένο, που ταιριάζει απόλυτα με τον απέραντο ελαιώνα που το περιβάλλει.
Αποτελείται από τέσσερις συνεχόμενες αίθουσες, μέσα στις οποίες υπάρχουν 86 ζωγραφικοί πίνακες του Θεόφιλου από τα τελευταία έξι χρόνια της ζωή του. Την έκθεση επιμελήθηκε ο Γιάννης Τσαρούχης.
Τα θέματα των πινάκων είναι παρμένα από την Ιστορία, Μυθολογία, Λαογραφία. Αναπαριστά επίσης σκηνές από την καθημερινή ζωή, ενδυμασίες, τοπία κ.ά.
Ο ζωγράφος Θεόφιλος (1867-1934) Γεννημένος στη Βαρειά της Λέσβου, ο ζωγράφος Θεόφιλος επέδειξε σε νεαρή ηλικία ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ζωγραφική, πάνω στη οποία απέκτησε βασικές γνώσεις δίπλα στον παππού του. Πολύ νέος δραπετεύει από τη Μυτιλήνη για τη Σμύρνη που είναι το οικονομικό κέντρο της Μικράς Ασίας. Δουλεύει στο ελληνικό προξενείο και παράλληλα ζωγραφίζει. Αργότερα εγκαθίσταται στο Βόλο και ζωγραφίζει σε σπίτια και μαγαζιά της περιοχής ενώ παράλληλα αναζητεί ευκαιριακές δουλειές και διασκεδάζει τους κατοίκους άλλοτε ντυμένος τσολιάς και άλλοτε Μεγαλέξανδρος. Τα περισσότερα χρόνια της ζωής του διαμένει στο Πήλιο. Το 1927 επιστρέφει στη γενέτειρά του Μυτιλήνη όπου και ολοκληρώνει τον κύκλο της ζωγραφικής του. Κυρίαρχο στοιχείο του έργου του είναι η ελληνικότητά του και η εικονογράφηση της ελληνικής παράδοσης και ιστορίας. Η αναγνώριση της αξίας του έργου του Θεόφιλου αλλά και η διεθνής προβολή του που ωστόσο σημειώνονται μετά το θάνατό του οφείλονται στον καταξιωμένο τεχνοκριτικό και εκδότη Στρατή Ελευθεριάδη (Teriade) που με έξοδα του αναγείρει το 1964 το Μουσείο Θεόφιλου στη Βαρειά της Λέσβου.
Το Μουσείο-Βιβλιοθήκη Στρατή Ελευθεριάδη -Teriade, με έδρα τη Βαρειά της Μυτιλήνης, φιλοξενεί το σύνολο του εκδοτικού έργου του Teriade, αποτέλεσμα της συνεργασία και φιλίας του με τους κυριότερους εκφραστές της μοντέρνας τέχνης του 20ου αιώνα. Μοναδικό στο είδος του, κυρίως λόγω της ιδιαιτερότητας των εκθεμάτων του, περιέχει αντίτυπα από το ανεπανάληπτο, τόσο σε ποιότητα, όσο και σε παρουσίαση, περιοδικό «VERVE». Επίσης, τα «Μεγάλα Βιβλία», τα οποία θεωρούνται πρωτότυπα έργα τέχνης, τόσο από εκδοτικής άποψης, όσο και για τις λιθογραφίες που περιέχουν, όλα αριθμημένα και σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, υπογεγραμμένα από τους ίδιους τους καλλιτέχνες, Beaudin, Bonnard, Chagall, Giacometti, Gris, Gromaire, Laurens, Le Corbusier, Leger, Matisse, Miro, Picasso, Rouault, Vilon, Εκτίθενται επίσης οι λιθογραφίες που περιέχονται στα «Μεγάλα Βιβλία», καθώς η συλλογή του Στρατή Ελευθεριάδη-Teriade από πίνακες Ελλήνων καλλιτεχνών όπως του Θεόφιλου, Τσαρούχη, Κανέλλη, Ρόρρη και άλλων. δείτε περισσότερα
Το Μουσείο-Βιβλιοθήκη Στρατή Ελευθεριάδη -Teriade , με έδρα τη Βαρειά της Μυτιλήνης ιδρύθηκε το 1979 και αποτελεί δωρεά του Στρατή Ελευθεριάδη στο Υπ. Πολιτισμού. Η μόνιμη έκθεσή του στεγάζεται σ’ ένα διώροφο κτίριο που αποτελείται από 10 αίθουσες ανά όροφο. Τόσο το περιεχόμενο του μουσείου, όσο και το κτίριο, είναι αποτέλεσμα της επιθυμίας του ίδιου του δωρητή, Αποφασίστηκαν και πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την αρχική ιδέα και επίβλεψή του, με σκοπό να παρουσιάσει ενιαίο το εκδοτικό του έργο και να δημιουργήσει ένα πρωτότυπο είδους μουσείου, που να συνδυάζει το λόγο με την εικόνα. Επίσης, τα σχέδια του κτιρίου έγιναν από το διακεκριμένο αρχιτέκτονα Γιώργο Γιαννουλέλλη.
Μοναδικό στο είδος του, κυρίως λόγω της ιδιαιτερότητας των εκθεμάτων του, περιέχει αντίτυπα από το ανεπανάληπτο, τόσο σε ποιότητα, όσο και σε παρουσίαση, περιοδικό «VERVE». Επίσης, τα «Μεγάλα Βιβλία», τα οποία θεωρούνται πρωτότυπα έργα τέχνης, τόσο από εκδοτικής άποψης, όσο και για τις λιθογραφίες που περιέχουν, όλα αριθμημένα και σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, υπογεγραμμένα από τους ίδιους τους καλλιτέχνες, Beaudin, Bonnard, Chagall, Giacometti, Gris, Gromaire, Laurens, Le Corbusier, Leger, Matisse, Miro, Picasso, Rouault, Vilon, τους σημαντικότερους ευρωπαίους εκφραστές της μοντέρνας τέχνης του 20ου αιώνα. Εκτίθενται επίσης οι λιθογραφίες που περιέχονται στα «Μεγάλα Βιβλία», καθώς η συλλογή του Στρατή Ελευθεριάδη-Teriade από πίνακες Ελλήνων καλλιτεχνών όπως του Θεόφιλου, Τσαρούχη, Κανέλλη, Ρόρρη και άλλων.
Η συλλογή αυτή καθιστά το μουσείο μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς ακόμη και τα μεγαλύτερα μουσεία στον κόσμο δεν διαθέτουν παρά μόνο μικρά τμήματα από την αντίστοιχη σειρά αυτού του εκδοτικού έργου.
Εκτός από την μόνιμη έκθεσή του, το Μουσείο πραγματοποιεί αναδρομικές εκθέσεις εικαστικών τεχνών, εκδόσεις και άλλες συναφείς προς το χαρακτήρα του πολιτιστικές εκδηλώσεις. Παράλληλα με τις εκδηλώσεις που διοργανώνει, στο πλαίσιο της πολιτικής του για την καλύτερη προβολή των εκθεμάτων του, έχει συνεργαστεί με δανεισμό έργων του με αντίστοιχους φορείς σε Ελλάδα και Κύπρο, όπως την Εθνική Πινακοθήκη, το Τελόγλειο Ίδρυμα, τη Νομαρχία Πειραιά, το Κέντρο Τεχνών Λευκωσίας, τη Μονή Κίκκου στην Κύπρο, την Ιαπωνική Πρεσβεία και άλλα έγκυρα ιδρύματα και Οργανισμούς.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου ιδρύθηκε το 1994 στο Σίγρι της Λέσβου με σκοπό την μελέτη, έρευνα, ανάδειξη, έκθεση, συντήρηση και φύλαξη του απολιθωμένου Δάσους της Λέσβου που έχει ανακηρυχθεί Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με ιδιαίτερη περιβαλλοντική, γεωλογική και παλαιοντολογική αξία. Το Μουσείο αποτελεί ένα παράθυρο στην ιστορία και την εξέλιξη της λεκάνης του Αιγαίου τα τελευταία 20.000.000 χρόνια. Στους χώρους του μουσείου φιλοξενούνται δύο μόνιμες εκθέσεις αφιερωμένες στο Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου και στη Γεωιστορική Εξέλιξη του Αιγαίου. Σε αυτές παρουσιάζονται σπάνια φυτικά απολιθώματα από τη Δυτική Λέσβο και προβάλλονται τα γεωλογικά φαινόμενα και οι διεργασίες που συνδέονται με τη δημιουργία του Απολιθωμένου Δάσους.
Το είναι κοινωφελές νομικό πρόσωπο, και λειτουργεί σύμφωνα με τον Νόμο 2260/94 ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, εποπτευόμενο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Αποπερατώθηκε με χρηματοδότηση του Β’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (ΠΕΠ Βορείου Αιγαίου).
Εκτός των μόνιμων εκθεσιακών χώρων, το Μουσείο διαθέτει: Αίθουσα ηλεκτρονικών πολυμέσων-πολλαπλών χρήσεων, Αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, Βιβλιοθήκη, Πωλητήριο - Βιβλιοπωλείο, Αναψυκτήριο, Γραφεία - Διοίκηση, Εργαστήρια - Αποθήκες και κτίριο Ξενώνων για φιλοξενία επιστημόνων. Παράλληλα οι κτιριακές εγκαταστάσεις του μουσείου μπορούν να εξυπηρετήσουν σε όλες τις δραστηριότητες άτομα με ειδικές ανάγκες.
Η Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας εγκαινιάστηκε το Σεπτέμβριο του 1999 και περιλαμβάνει τα απολιθώματα σπονδυλωτών και ασπόνδυλων που έζησαν στην περιοχή πριν από 2 εκατομμύρια χρόνια, δείγματα ορυκτών, πετρωμάτων και μεταλλευμάτων της Λέσβου, τμήμα ζωολογίας καθώς και τμήμα βοτανικής με μοναδική αξία όχι μόνο στον Ελλαδικό χώρο αλλά και σ’ ολόκληρη Ευρώπη. Η έκθεση στεγάζεται στο κτίριο του παλιού παρθεναγωγείου της Βρίσας και προσφέρει τη δυνατότητα στον επισκέπτη να αποκτήσει μια γενική εντύπωση για τη φυσική ιστορία της περιοχής. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν οστά από ρινόκερους, καμήλες, αντιλόπες, γαζέλες, ελέφαντες και καύκαλα χελωνών που φτάνουν σε μήκος τα 2,5 μέτρα!
Ειδικότερα τα κυριότερα από τα απολιθωμένα ζώα που βρέθηκαν έχουν ως εξής : ανακαλύφθηκαν η γνάθος και άλλα τμήματα του σκελετού δυο προβοσκιδωτών - προγόνων του σημερινού ελέφαντα-, ενώ σε διάφορες θέσεις εντοπίστηκαν απολιθωμένα οστά αλόγων διαφόρων μεγεθών, οστά και σιαγόνες του σαρκοφάγου Nyctereutes megamastoides -συγγενούς προς τον σημερινό νυκτερευτή-, καθώς επίσης και οστά από καμηλοπαρδάλεις, ελάφια, αντιλόπες, γαζέλες, βοοειδή και χελώνες (εντυπωσιακά ευρήματα αποτελούν τα απολιθωμένα οστά, που ανήκουν σε μια τεράστια χελώνα μήκους 2,5μ). Το εντυπωσιακότερο όμως από τα ευρήματα είναι μια οικογένειας υπερμεγεθών πιθήκων, του γένους Paradolipithecus, των νεώτερων εκπροσώπων που έχουν βρεθεί στην Ευρώπη.
Το Ψηφιακό Μουσείο «Γεώργιος Ιακωβίδης», στα Χύδηρα της Λέσβου, γενέτειρα του ζωγράφου, είναι το πρώτο εξ ολοκλήρου Ψηφιακό Μουσείο Τέχνης στην Ελλάδα. Διαμορφωμένο σύμφωνα με ειδική μουσειολογική μελέτη βασισμένη στις νέες τεχνολογίες, αναδεικνύει πιστά τη ζωή και το έργο του καταξιωμένου Έλληνα ζωγράφου μέσα από μια ποικιλία ηλεκτρονικών συστημάτων ψηφιακής προβολής και διάδρασης.
Η δημιουργία του Ψηφιακού Μουσείου «Γεώργιος Ιακωβίδης», αποτελεί πρωτοβουλία του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος “Ν.Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ”. Στόχος του είναι να λειτουργεί ως τόπος συνάντησης της Τεχνολογίας με την Τέχνη προσφέροντας στον επισκέπτη κάθε ηλικίας μιαν εικαστική εμπειρία με σκοπό την απόλαυση και τη γνώση.
Στο ισόγειο παρουσιάζεται η προσωπικότητα του ζωγράφου Ιακωβίδη μέσα από τους κυριότερους σταθμούς της ζωής του (1853-1932), με ψηφιακές εφαρμογές που αξιοποιούν αρχειακό υλικό από οικογενειακές στιγμές, τα επαγγελματικά επιτεύγματα και τον κοινωνικό του περίγυρο. Στον ίδιο χώρο, το CD-Rom “Γεώργιος Ιακωβίδης: η ζωή και το έργο του” προσφέρει στον επισκέπτη έναν εναλλακτικό τρόπο πλοήγησης στην εξελικτική πορεία του διακεκριμένου καλλιτέχνη.
Ο πρώτος όροφος είναι αφιερωμένος στην πολύπλευρη εργογραφία του Γεωργίου Ιακωβίδη. Έργα από τα πρώτα χρόνια της μαθητείας του κοντά στον δάσκαλό του Νικηφόρο Λύτρα και πίνακες της ωριμότητάς του στο Μόναχο μέχρι τα πορτρέτα των εγγονών του που φιλοτέχνησε στο τέλος της ζωής του- μυθολογικά θέματα, σκηνές από την παιδική ηλικία, τοπία, προσωπογραφίες, νεκρές φύσεις, ανθογραφίες, αναλύονται και ζωντανεύουν μέσα από μία ποικιλία ηλεκτρονικών συστημάτων ψηφιακής προβολής και διάδρασης, όπως οθόνες TFT, οθόνες αφής, δίγλωσσα πάνελ, φωτιζόμενες διαφάνειες (duratrance) ολογραφικές παραστάσεις (holoscreen). Διάφορα τεχνάσματα όπως ο μεγεθυντικός φακός, η επισήμανση σημαντικών στοιχείων με ενδιαφέροντα γραφικά, η σύγκριση τους με άλλα έργα του ίδιου του Ιακωβίδη, του Νικηφόρου Λύτρα και σπουδαίων γερμανών ζωγράφων, είναι μερικοί από τους τρόπους με τους οποίους το Ψηφιακό Μουσείο προάγει την «εκπαιδευτική» διάσταση της Τέχνης.
Στο υπόγειο προβάλλεται βίντεο σχετικό με την καλλιτεχνική πορεία του Ιακωβίδη, ενώ στον ίδιο χώρο διεξάγονται και οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
Στο Ψηφιακό Μουσείο «Γεώργιος Ιακωβίδης» διοργανώνονται εκπαιδευτικά προγράμματα για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης καθώς και ξεναγήσεις για ενήλικες. Ειδικά για τα παιδιά δημιουργήθηκε το CD-Rom «Στο ατελιέ του Γεώργιου Ιακωβίδη» όπου παρουσιάζονται τα έργα του ζωγράφου με επεξηγηματική αφήγηση και παιχνίδια. Στόχος των προγραμμάτων είναι η βαθύτερη γνωρι- μία του επισκέπτη με την πολύπλευρη εργογραφία του καλλιτέχνη αλλά και η ενθάρρυνση της δημιουργικότητας των παιδιών.
Στον χώρο του Μουσείου λειτουργεί επίσης πωλητήριο με CD-Rom, βιβλία, αφίσες, κάρτες και αντικείμενα, σχετικά με το έργο του Γεωργίου Ιακωβίδη.
Το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας (ΜΒΕΛ) στεγάζεται σε αναπαλαιωμένο λιθόχτιστο κτίριο του 1910 στην Αγία Παρασκευή της Λέσβου και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Το Ελαιοτριβείο που δημιουργήθηκε από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) το οποίο και έχει την ευθύνη για τη λειτουργία του αποτελεί τμήμα του συνόλου των αξιόλογων βιομηχανικών κτιρίων του νησιού. Το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου επιδιώκει να προβάλει τη βιομηχανική κληρονομιά τόσο στον τομέα της ελαιουργίας όσο και στο ευρύτερο πεδίο της τεχνολογίας, αλλά και να την εντάξει στα αρχιτεκτονικά, κοινωνικά και πολιτισμικά συμφραζόμενά της.΄ δείτε περισσότερα
Βιομηχανικό αρχικά συγκρότημα (ελαιοτριβείο - αλευρόμυλος), το ελαιοτριβείο λειτούργησε ως κοινοτική επιχείρηση μέχρι το 1967.
Το 1984, με την συμπαράσταση της Νομαρχίας Λέσβου, αναστηλώθηκε και μετατράπηκε σε πνευματικό κέντρο. Συγκεκριμένα, το κεντρικό κτίριο διαμορφώθηκε σε αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, χωρητικότητας 400 ατόμων, ενώ οι ελαιοαποθήκες σε Λαογραφικό Μουσείο και οι αποθήκες ελαιοκάρπου σε 11 σύγχρονους ξενώνες.
Στο μουσείο παρουσιάζεται η εξέλιξη των μηχανημάτων, με έμφαση στις αλλαγές που επέφερε η εισαγωγή της μηχανικής κίνησης στην ελαιοπαραγωγή. Στο κυρίως κτίριο δίνεται έμφαση στα τρία βασικά στάδια της διαδικασίας παραγωγής ελαιολάδου, στη σύνθλιψη του καρπού, τη συμπίεση του ελαιοπολτού, το διαχωρισμό του λαδιού από το νερό και γίνεται αναφορά στη συμπληρωματική λειτουργία του αλευρόμυλου. Οι παλιές αποθήκες ελαιοκάρπου λειτουργούν ως συμπληρωματικές εκθετικές μονάδες που προβάλλουν το ανθρώπινο στοιχείο. Συγκεκριμένα στις μεγάλες αποθήκες γίνεται αναφορά στην ιστορία του κοινοτικού ελαιοτριβείου της Αγίας Παρασκευής, στην εκμηχάνιση της ελαιουργίας στη Λέσβο και στο ευρύτερο κοινωνικό-οικονομικό πλαίσιο, ενώ στις μεγάλες αποθήκες παρουσιάζονται οι εργασίες που συνδέονται με την ελαιοπαραγωγή.
Ελαιοτριβείο - Μουσείο της "Εταιρείας Αρχιπέλαγος"
Παπάδος Γέρας, Λέσβος, 811 06
Ώρες λειτουργίας: Xειμερινή περίοδος 09:00 – 16:00, Θερινή περίοδος 10:00 – 18:00. Για επισκέψεις οργανωμένων γκρουπ είναι επιθυμητή η προσυνεννόηση με τους υπεύθυνους του Μουσείου. Τηλ: 22510 82007 Email: archipelagos1998@gmail.com
Το μοναδικής αρχιτεκτονικής αξίας βιομηχανικό μνημείο του Παπάδου λειτούργησε αδιάλειπτα ως τις αρχές της δεκαετίας του ’70, οπότε έκλεισε και παραδόθηκε στη φθορά του χρόνου.
Το 1999 πέρασε στην ιδιοκτησία της Εταιρίας Αρχιπέλαγος – ενός μη κερδοσκοπικού Οργανισμού με σημαντικό πολιτιστικό έργο στο χώρο του Αιγαίου – που ανέλαβε το φιλόδοξο έργο της αναστήλωσης και της μετατροπής του σε μουσείο. δείτε περισσότερα
Η εκπόνηση της μελέτης για την αποκατάσταση και τη μετατροπή του ιστορικού ελαιοτριβείου σε Μουσείο, ολοκληρώθηκε το 2005. Το αναστηλωτικό έργο διήρκεσε τρία περίπου χρόνια (2006-2009) και έγινε με κάθε σεβασμό στη λιτή αρχιτεκτονική των κτιρίων. Παράλληλα, επισκευάστηκε και ξαναλειτούργησε ο ιστορικός μηχανολογικός εξοπλισμός του εργοστασίου, δίνοντας στον επισκέπτη μια πιστή εικόνα της παραδοσιακής διαδικασίας παραγωγής του λαδιού.
Συντηρήθηκαν επίσης υποδειγματικά, στα Εργαστήρια του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τράπεζας, τα 112 λογιστικά βιβλία του ελαιοτριβείου, που συγκροτούν ένα από τα σπανιότερα και πληρέστερα ανάλογα αρχεία που σώζονται.
Τέλος, δημιουργήθηκε μια μοναδική θεματική πινακοθήκη σύγχρονης τέχνης με πρωτότυπα έργα ζωγραφικής εμπνευσμένα από την αναστήλωση του μνημείου, που φιλοτέχνησαν και προσέφεραν στην Εταιρεία Αρχιπέλαγος κορυφαίοι Έλληνες Ζωγράφοι.
* Όπου δεν αναφέρεται διαφορετικά, οι ώρες αφορούν στο θερινό ωράριο των μουσείων